Interesse in een recept voor een pittig SLA’tje?






Je hebt het fout als je denkt “Van Vooren gaat de culinaire toer op en treedt in de voetsporen van Jeroen Meus en Pascal Naessens.” Hoewel, aan de kijk- en verkoopcijfers van deze beide CKO’s (Chief Kitchen Officers) te zien zou ik dat misschien beter wel doen. De Belg is nu eenmaal meer geïnteresseerd in zijn maag dan in zijn brein.  Toch gaat dit stukje over “mind food”. De SLA waarover ik het hierna wil hebben heeft te maken met drie poorten om je geest weg te halen uit het eindeloze gepieker en om contact te maken met het hier en nu.

Björn haalde de inspiratie voor zijn inleidend praatje bij de start van onze stiltedag (door Björn’s zoontje ooit plastisch omschreven als de Nikskedoendag) bij Eckhart Tolle, auteur van de wereldwijde bestseller: De kracht van het Nu.

 S = stilte, L=lichaam, A = acceptatie
Ik kan uit eigen ervaring -na een hele dag oefenen- getuigen dat -bij mij althans- het proces bijna vanzelf verliep, waardoor ik zowel tijdens de zitmeditatie als de stapmeditatie in een soort heerlijke flow vertoefde.

Bijna alle stilte broeders en –zusters verklaarden bij de start dat ze –net als ik- zonder specifieke verwachtingen naar Damme gekomen waren, behalve veel nieuwsgierigheid naar wat er zich vandaag zou laten zien.  De SLA heeft daarbij geholpen.

Het Lichaam als eerste poort

“Als je ogen gesloten zijn: hoe weet jij dan waar je rechterhand nu is?” was de openingsvraag.
Eenvoudig: omdat je je hand kan voelen; misschien rust hij op je schoot en voel je dat contact, de warmte, je voelt je vingers (je kan ze desnoods wat bewegen), je voelt de ruimte in je handpalm, het contact met de lucht eromheen. Maar je kan je ook bewust worden van de binnenkant van je hand: hoe elke vinger -tot in je vingertopjes toe- bevloeid wordt met zuurstofrijk bloed, een stroom van vibrerende levensenergie.

Die oefening kan je uitbreiden naar je linkerhand en alle andere ledematen: van je voeten over je benen, je buik, je borst, je armen en je hoofd: overal zijn er triljoenen intelligente cellen actief, de wonderbaarlijke manifestatie van het leven.  Als jij je zo bewust bent van je lichaam, valt de denkende geest als vanzelf stil en ben je één met de vibrerende levensenergie.

De stilte als tweede poort

Zo glijd je bijna vanzelf binnen in het immense veld van de stilte. Je bent je niet alleen bewust van de stilte in de omgeving (de Stiltehoeve is nu eenmaal een db-arme plek) maar ook en vooral van de stille in je lichaam en je geest. Ook daar neemt het aantal db’s af. (De db’s in mijn geest noem ik de denkbubbels.) Ik voelde hoe ik opgenomen werd in-, ja af en toe zelfs verzwolgen werd door, de stilte. De stilte is  een geduldige ruimte die alles draagt: van het koeren van de bosduiven tot het ronken van het overvliegend vliegtuig.

Acceptatie als derde poort

En dan volgt de acceptatie: het aanvaarden van wat er nu is, van wat je nu ervaart. Niet noodzakelijk het leuk vinden of ermee akkoord gaan, maar wel erkennen hoe het is, zonder verzet of oordeel. Want natuurlijk liet mijn denkende geest af en toe zijn kop zien boven het SLA-veld. (Zoals bij het bedenken van het SLA-acroniem zelf). Soms werd mijn aandacht zelfs helemaal gekaapt. Maar ook dat kon ik accepteren.


Tijdens de stapmeditatie voelde ik, tussen het denken door, vooral hoe mijn lichaam schoorvoetend schreed door de stilte, hoe elk loopbaantje voor mij leeg was. Ik voelde hoe mijn voeten, mijn benen, mijn romp, mijn hoofd, samen solidair door de leegte en de stilte gleden. Geen enkel lichaamsdeel bleef alleen achter in de SLA.
Comments

Ik zat gisteren weer bij een bende rare snuiters.




De bende kwam samen zonder enig punt op de agenda.
Er was geen doel dat moest bereikt worden, er werden geen Key Performance Indicators vooropgezet.
Iedereen begon met te zeggen: ik zie wel wat er op mij afkomt vandaag.

Geen controle, geen krampachtig sturen of subtiel manipuleren.
Er was geen discussie, geen competitie, geen haantjesgedrag. Geen scherpe woorden of verwijten. Geen snedige tweets. We staarden mekaar niet aan met blikken vol vuur. We zaten zwijgzaam met gesloten ogen in een kring.

Er was geen dj, geen orkest, geen video-wall of lichtshow. Geen alcohol of andere geestverruimende middelen.
Er was stilte. Niet de ijzige, koele stilte tussen mensen die mekaar negeren of misprijzen, maar de Nobele Stilte tussen mensen die mekaar dragen, mekaar verdragen, mekaar vertrouwen.

Björn gaf kort enkele wegwijzers mee die ons konden helpen om de weg terug te vinden naar het Aardsparadijs, waar we onszelf hebben uit verjaagd, onder meer door onze gevoelens van schuld. Schuld tegenover onszelf: ik ben niet goed genoeg, ik ben geen goede vader, moeder, collega. Schuld tegenover de anderen, de wereld.

Merk op, zei Björn, dat onder elk gevoel van schuld een oordeel schuilt: een oordeel over jezelf, de ander, de wereld. Kijk naar dat oordeel.


"Accepteer was is
Laat gaan wat was 
Omarm wat komt”

Terwijl we de rest van de dag zo zwijgend samenzaten in de vertrouwde Stiltehoeve, voelde elk van ons hoe het veld van verbondenheid geleidelijk sterker werd tussen ons, als een warme, voedende bron, een tedere vlam midden in onze kring. Hoe we mekaar die dag hebben gesteund en gedragen, in Stilte.


Het was weer heerlijk vertoeven bij die bende sympathieke rare snuiters.
Comments

Ik gun mezelf weer een strandvakantie



Een paar minuten stil zitten,
niets doen, niets plannen
gewoon mens zijn,
met gesloten ogen
mijn aandacht vriendelijk begeleiden
weg van de drukke Stad der Gedachten in mijn hoofd,
langzaam afdalen
naar het Ruime Strand van mijn buikademhaling
dobberen op het ritmische rijzen en dalen
de golfslag van mijn levensadem
doelloos aanwezig zijn
heen en weer,
komen en gaan
adem voelen, adem zijn
zacht ‘welkom’ fluisteren tegen elke inademing
en ‘dankuwel’ tegen elke uitademing
meer heb ik niet nodig om mijn lichaam en mijn geest
kort te laten verwijlen in een heilzame oase van rust
midden de drukte van mijn leven.


Comments

Wat sluipt er ongemerkt je leven binnen?



Stress
Bij stress is het zoals bij de opwarming van de aarde: het is een langzaam proces waarbij de stress zeer geleidelijk, bijna onmerkbaar, in mini-doses je lichaam en je geest binnensluipt.

Stress is eerder zelden een big bang.
Bij een ingrijpende gebeurtenis zoals een plots overlijden, een levensbedreigende ziekte, een ernstig ongeval, een onverwacht ontslag krijg je meteen de volle laag in je maag gestompt, met in het kielzog de kans op een posttraumatisch stresssyndroom. Aangepaste professionele therapie is in zo’n gevallen wellicht aan te raden. Gelukkig zijn voor de meesten onder ons dergelijke extreme stresssituaties geen dagelijkse kost.
Voor wie het meemaakt kan ik het boek “Leven aan de zijlijn, meditaties bij trauma en verlies” van traumapsycholoog Erik De Soir aanraden.

De meerderheid van onze stress stappelen we ongemerkt op in kleine doses.
Bijvoorbeeld door het onbewuste gevoel van onvrede of na-ijver bij het bekijken van de vrolijke Facebook of Pinterest berichten van onze vrienden die schijnbaar meer pret hebben dan wij of bij het zien van de wervelende reclame op televisie, waarbij de auto’s zich altijd bewegen in een stad zonder verkeer of op slingerende bergwegen met een adembenemend panorama, terwijl wij net vol frustratie zijn thuiskomen na alweer een eindeloze file. Idem met de vele kleine irritaties die gescheiden echtparen ervaren wanneer bijvoorbeeld de afspraken in verband met de kinderen niet lopen zoals gewenst. Of je leidinggevende die vandaag weer zo kortaf was. Enzovoort. Je kan het lijstje ongetwijfeld moeiteloos aanvullen vanuit je eigen ervaring.

Zo ervaren we doorheen de dag wellicht tientallen op zich banale stressprikkels.
Zoals bij een stalactiet laat elk druppeltje stress een minuscuul spoor na.
Daarom is het aangeraden om af en toe de tijd te nemen om die stressdruppeltjes te laten verdampen voor ze zich kunnen nestelen in je systeem of om ze los te weken eens ze er al zitten. En nee, een halfuur televisie kijken heeft niet dezelfde heilzame effecten als een half uur meditatie.

De uitdaging met leren mediteren is dat het de enige menselijke activiteit is waarbij je nergens anders wilt uitkomen dan waar je nu al bent. Vandaar de weerstand van onze rationele geest. Als we iets doen, dan doen we dat om iets te bereiken. Bij meditatie staat er geen concreet doel voorop: geen ontspanning of een gelukzalig gevoel, maar gewoon niet oordelend aanwezig zijn bij en gewaarzijn van wat we nu ervaren en hoe onze geest omgaat met die ervaring. ,Jon Kabat-Zinn noemt meditatie: “a radical act of love”.  Het is een daad van liefde om je te beschermen tegen het sluimerend ongenoegen.

Voor de fijne, blije champagne-momenten in het leven is er een ruim aanbod aan feesten, fuiven en festivals. Als we die feesten, fuiven en festivals ook gebruiken om te vluchten van onze ongewenste gevoelens, blijven ze spoken in ons systeem, zelfs als je erin slaagt om ze tijdelijk te verdoven.

Stress ervaar je als er iets wat je belangrijk vindt op het spel staat.
Door vanuit dit perspectief te kijken word je stress een bondgenoot die je een bruikbaar signaal aanreikt. Bruikbaar om je af te vragen: wat staat er hier echt op het spel? Mijn leven, mijn gezondheid, mijn relatie, mijn inkomen? In veel gevallen is het vooral ons zelfbeeld dat schijnbaar bedreigd wordt, of ons ideaalbeeld van hoe de wereld zou moeten zijn of had kunnen zijn.


Je kan dit geestelijk proces niet stoppen. Door momenten van verstilling en verdieping in te bouwen kan je wel de vaardigheid ontwikkelen om het proces te observeren en te ontkoppelen. Als je bovendien ook de instroom van de externe prikkels (sociale media, smartphone, televisie, radio, etc) beter kan doseren, heb je al een flinke stap gezet om de impact van de sluipende stress in je leven te verminderen. Voor dat laatste is het werkboekje  “Start to Digital Detox” van Christine Wittoeck een aanrader.
Comments

Dit is mijn Mindfulness Basics Checklist


Ik ben altijd weer verbaasd over de enorme rijkdom aan inspirerende verhalen die je zo maar online kan vinden. Mijn computerscherm biedt me een wonderbaarlijk venster op een wereld van wijsheid. Het versterkt mijn besef dat er onder de stinkende riool van bagger en breinloze verwijten een frisse, heldere bron borrelt van verrijkende inzichten en levenslessen.

Zo luister ik op youtube graag naar de lezingen van één van mijn leermeesters: Jack Kornfield. Via hem heb ik jaren geleden Vipassana ontdekt en zo kwam ik bij mindfulness terecht.

Sindsdien noem ik me een spiritueel zwerver. 
Dit vraagt een dubbele toelichting.

1. Voor mij staat spiritualiteit los van religie of godsdienst. Ik beschouw spiritualiteit als het ontdekken en ontwikkelen van mijn "spirit". Mijn denkende, voelende, bewuste geest is één van mijn voornaamste organen. Toch heb ik in de 18 jaar op de diverse school- en universiteitsbanken nooit geleerd hoe ik dit spiritueel kapitaal kan verkennen en versterken. Al mijn opleidingen hadden enkel oog voor mijn cognitieve capaciteiten: mijn rationele, redenerende denken ontwikkelen. Niet onbelangrijk. Maar verre van voldoende.

2. Ik noem me een zwerver, geen pelgrim. Een pelgrim heeft zijn doel vooraf vastgelegd: hij trekt bijvoorbeeld naar Lourdes of Compostella. Ik ben ook geen doler, want die is verloren, verward. Ik ben  een zwerver: wat telt is het pad. Het is een reis die nooit eindigt.

Op dat pad heb ik al heel wat boeiende mensen mogen ontmoeten.
 Op mijn vorig pad, als marketeer was ik vooral bezig met online en offline, nu vooral met inline.

Ik weet intussen dat mijn geest graag op zoek gaat naar structuren, patronen, lijstjes. (De Buddha was blijkbaar ook een lijstjesman. Waarbij ik mezelf helemaal niet wil vergelijken met de  Buddha.)

Enkele lezingen van Jack Kornfield, Joseph Goldstein en Tara Brach mij om voor mezelf de volgende Mindfulness Basics Cheklist te maken.

- Waarom zou ik mindfulness beoefenen?
Om mijn geest (en dus mezelf) beter te leren kennen en begrijpen.
Als ik mijn geest, het product van mijn brein, beter ken, kan ik er beter mee omgaan.
Dat heeft ook een impact op mijn manier van omgang met de anderen.

- Waar brengt mindfulness mij naartoe?
De intentie waarmee ik mediteer en mijn morele kompas bepalen de richting die ik uitga.
Mndfulness is een pad, geen einddoel.

- Wat is de kern van mindfulness?
De essentie is om te leren (het is een vaardigheid die je kan ontwikkelen) openhartig en mild te kijken naar wat ik hier en nu ervaar.
Met kijken bedoelen we het gewaarzijn van gedachten, beelden, emoties, lichamelijke prikkels.
Het kijken omvat drie stappen;
- Kijken naar wat er nu is
- Kijken naar wat dit bij me oproept, wat mijn relatie is met wat ik ervaar
- Kijken naar hoe die ervaring evolueert terwijl ik er naar kijk

Dat kijken speelt zich af in mijn bewustzijn. Dat is een ruimte, die net zoals de oceaan haar eb en vloed kent. Soms is de ruimte groot, soms is ze beperkt. Het bewustzijn is een dynamische ruimte.



Comments

Gisteren liep ik Mitterrand tegen het lijf



Dat gebeurde tijdens onze Stiltedag samen  met tien andere Metanoia Mindfulness Fellows. We begonnen de ochtend met een stapmeditatie. Toen ik zo bewust rechtop ging staan in de prachtige Phil Bosmans zaal en ik door de ramen het weidse polderlandschap zag en het vertrouwde profiel van de kromgebogen populieren, kwam spontaan de gedachte bij me op: “Ik ben benieuwd hoe het vandaag zal zijn om Erik Van Vooren te zijn”? Een dag van zwijgen, voelen van het lichaam en kijken en luisteren naar de stemmetjes in mijn hoofd.

Stapmeditatie als uitdaging
De avond voordien hadden we ook al een korte stap- en zitmeditatie gedaan met de vier mensen die al aangekomen waren. Iemand merkte bij de nabespreking op dat het stappen ’s avonds voor haar meer beklemmend was dan het stappen overdag. Het is effectief zo dat het uitzicht door de ramen wegvalt. Buiten is alles zwart en in dat zwarte kader zie je enkel je eigen spiegelbeeld gereflecteerd. Er is geen landschap, geen ruimte om in te vluchten.

Zelf melde ik aan Björn dat de stapmeditatie voor mij altijd het moeilijkste onderdeel is van de Stiltedag omdat er –in tegenstelling met de zitmeditatie met gesloten ogen- nog zoveel extra prikkels binnenkomen. De beelden van de kamer, de andere mensen, het bewegen van het lichaam. In die zin ligt de stapmeditatie dichter bij de dagelijkse werkelijkheid dan de zitmeditatie.

Bij het stappen heb ik meer moeite om mijn aandacht gefocust te houden. Ik begin met de beweging van de voeten te benoemen als rechts gaat voor, links gaat voor, enz. Als ik dan vaststel dat mijn aandacht gekaapt word gebruik ik een andere manier van aandacht geven om de beweging te observeren: belasten (druk zetten op de ene voet), bewegen (naar voren brengen van de andere voet) en balans (beide voeten op de grond); soms maak ik die beweging nog fijner en benoem ik belasten & bevrijden (omdat het belasten van de ene voet automatisch gepaard gaat met een drukvermindering op de andere voet), bewegen en balans. Onvermijdelijk gaat mijn denkende geest -zonder dat ik het merk- weer met mijn aandacht aan de haal. Dan gebruik ik de ademhaling als hulpmiddel: bij inademen de voet opheffen, bij uitademen de voet neerzetten. Als ik dan weer afdwaal verruim ik mijn aandacht tot het voelen van het lichaam dat in de ruimte beweegt: voeten, benen, knieën, heupen, borstkas, hoofd.

Niet streven?
Björn gaf als opmerking dat die aanpak best OK is, maar dat er toch onbewust een streven onder schuilt: ik wil persé dat mijn aandacht hier blijft. Daarom stelde hij voor dat ik eens zou experimenteren met het opmerken dat de geest weg is, zonder die meteen terug in het gareel te willen brengen.

Dat deed ik dan de volgende dag. De dag die begon met de vraag: “Ik ben benieuwd hoe het vandaag zal zijn om Erik Van Vooren te zijn?”

Ik stapte en merkte op dat mijn geest weer aan het dolen was. “Prima,” fluisterde een stemmetje in mijn hoofd, “ik heb het opgemerkt, en dan? Et alors?” Dat was een bijzonder ingrijpende ervaring, ook al omdat er na die “et alors” een doodse stilte volgde. Geen antwoord. Ik bleef als aan de grond genageld staan. Vertwijfeling: Wat doe ik hier eigenlijk?????? Waartoe dient dit? Waar leidt dit naartoe?

In de namiddag intervisie vertelde ik Björn over mijn ontmoeting met Mitterrand. Waarop Björn antwoorde: “ja, et alors? You have hit rock bottom, my friend. Is dit niet de existentiële vraag? Kijk wat zich aandient.”

Bij de volgende stapmeditatie kwam Mitterand onvermijdelijk weer op mijn pad. Ik stond stil en luisterde naar de stilte, de leegte die volgde op de vraag…. Ik hield op met denken en voelde me een deel van die stilte, een deel van die ruimte. Het werd uiteindelijk een bijna kosmische ervaring want dat wat men Erik Van Vooren noemt, voelde zich één met alles.

Merci, Mitterrand. Als ik ooit iets voor jou kan doen, weet je me te wel vinden
Comments

Hoeveel grote blauwe eieren liggen er in uw nest?

Het fijne aan biologen –en in het bijzonder de ethologen die het dierlijk gedrag bestuderen- is dat zij ons regelmatig met de neus op de naakte feiten drukken: dat wij mensen maar een van de vele schakels zijn in het dierenrijk.
Het grote blauwe ei
In zijn inleidende beschouwingen bij de start van onze eerste Stiltedag van het nieuwe jaar had Björn het over verlangen als een van de vijf bekende hindernissen. Om te illustreren dat verlangen een genetisch ingebakken kenmerk is, vertelde hij over een experiment van de bekende Nederlandse etholoog en Nobelprijswinnaar Niko Tinbergen. Die had in het nest van een bepaalde vogelsoort (waarvan ik de naam niet onthouden heb) naast de eigen blauwe eieren, een extra groot blauw geschilderd ei gelegd. Het diertje negeerde zijn eigen eieren en het stak al zijn energie in dat ene grote blauwe ei. Zelfs al was het ei zo groot dat het diertje er constant afgleed, dan nog bleef het verwoede pogingen doen om er bovenop te blijven zitten. Een werkelijk belachelijk schouwspel, voor wie het vanop afstand bekijkt.

Hoeveel blauwe eieren liggen er niet in ons nest, waar we ons wanhopig aan vastklampen waardoor we de kleinere eitjes uit het oog verliezen? Hebben wij de vaardigheid om net zoals een etholoog vanop afstand, mild en openhartig, te kijken naar onze verlangens? Zonder er meteen door meegesleurd te worden? 

Natuurlijk is de mens er, dankzij zijn denkende geest, in geslaagd om veel van zijn verlangens waar te maken. Verlangen of ambitie is de motor van onze vooruitgang. De uitdaging bestaat erin om de balans te bewaren en te weten wanneer we de teugels van het verlangen wat moeten vieren (wat ruimte moeten geven) en wanneer we de teugels wat strakker moeten aanhalen.
Een onbeheerst brandend verlangen kan niet alleen veel pijnlijke brandwonden veroorzaken bij onze medemens en onze planeet, het kan ook onszelf van binnenuit opbranden. Het heet niet voor niets een burn-out.
Matiging klinkt zo mak, zo passsief. 
Toch is net het beoefenen van matigheid een hele uitdaging, wat veel meer zelfbewustzijn en zelfbeheersing vraag dan het blind nahollen van je ambitie. Ik vrees dat de hele wereld de komende jaren flink wat brandwonden zal oplopen door de egocentrische, ruwe en ongecensureerde ambitie van één man met in zijn kielzog een al even genadeloze roedel multimiljonairs. We moeten een Nobelprijs instellen voor de persoon die erin slaagt om de Donald één dag stil te krijgen. Ik vrees echter dat “the greatest jobs president that god ever created” er niet zou in slagen om één dag in stilte met zichzelf in dezelfde kamer te zitten. Zijn ego is immers zo kamerbreed dat er geen ademruimte meer over blijft.
Ik had het voorrecht om één van de tien medemensen te zijn die er wel in slaagden om een dag samen in stilte door te brengen. Met vallen en opstaan hebben we onze vaardigheid getraind om met wijsheid om te gaan met de blauwe eieren in ons nest. 
Comments

Mijn dubbelleven ontmaskerd


Ja, 
ik leid een dubbelleven.
Alleen was ik me daar lange tijd niet van bewust.

Nee
het is niet het gangbare dubbelleven van obscure nachtelijke deals of verborgen kapitalen op paradijselijke eilanden.

Mijn dubbelleven is de vrucht van mijn actieve denkende geest.
Die zorgt ervoor dat ik bovenop de eerste wereld van de feiten, situaties, gebeurtenissen en lichamelijke ervaringen een tweede wereld bouw van opinies, fantasieën en verwachtingen. Door dit dubbelleven kijk ik niet alleen met een gekleurde bril naar de wereld, het zorgt ook voor een hefboomeffect waardoor mijn lichamelijke ervaringen zoals angst, boosheid en afgunst versterkt worden. Mijn lichaam kent nu eenmaal niet het onderscheid tussen de eerste werkelijke wereld en de tweede wereld van mijn verbeelding.

Intussen slaag ik er af en toe in  om dit dubbelleven te ontmaskeren, door regelmatig mijn geest te trainen in het mindful bewustzijn. Het laat toe dat mijn dolende geest en mijn versnipperde aandacht af en toe landen en thuiskomen in het hier en nu.  Wellicht komt er nooit een einde aan mijn dubbelleven, nu ik weet hoe ik het kan ontmaskeren heeft het minder impact op mij.


Ik hoop dat je er in 2017 ook in slaagt om je dubbelleven af en toe te ontmaskeren. Het vraagt wat discipline en geduld maar geloof me, het loont de moeite. Het helpt je om meer mens te ZIJN, meer mens te VOELEN en je minder te verliezen in het uitsluitend menselijke DRUKDOEN en menselijke  VEROORDELEN.
Comments

Dit was ik nog vergeten in mijn vorige blog



Een zesde Westerse aandoening: Snelheidsverslaving

In mijn vorige blog beschrijf ik vijf aandoeningen die typerend zijn voor onze Westerse samenleving. Ik wil er bij deze een zesde aan toevoegen.


Als ik nu terugkijk naar de populaire tv-programma’s uit mijn jeugdjaren valt het op hoe traag de beeldwisseling is. De camera filmt elke scène minutenlang vanuit dezelfde positie. Pas dan besef je hoe we door de jaren heen geruisloos en onbewust gewend zijn geraakt aan een nerveuzere stijl van filmen en mixage, met snelle beeldwisseling en een beweeglijke camera. 

Niet alleen in de films, ook in het dagelijks leven zijn we onbewust gewend geraakt aan een hogere snelheid. Blijkbaar stapt en spreekt de hedendaagse mens sneller dan vroeger. Onze digitale communicatie verloopt in real time en we vinden het normaal dat een artikel dat we vandaag online bestelden morgen al geleverd wordt. Zelfs de Sint komt al ruim een maand vroeger dan weleer. We gedragen ons als verwende, ongeduldige kinderen. 

Hoe meer we kunnendoen in minder tijd, hoe meer we willen doen. Het is een race die we nooit kunnen winnen, want onze verlangens hebben een onblusbare honger en stuwen ons hitsig verder in deze wedloop tegen de tijd, waardoor we veroordeeld lijken om onszelf onophoudelijk hijgend achterna te hollen. Nochtans is de periode waarin we moeten wachten en reikhalzend uitkijken, een mooie kans om onze verlangens te koesteren in hun nog pure, onvervulde fantasiestatus. Maar zelfs dit beetje geduld is voor velen een onuitstaanbare kwelling, die kost wat kost moet vermeden worden. 

Digitalisering maakt dat die zinvolle tussentijd steeds korter wordt en soms zelfs helemaal samengeperst wordt.  

“Je bestelling de volgende ochtend in de bus verwachten is kindergedrag: 
ik zie iets, ik wil het en ik wil het nu”, 
schrijft Marnix Peeters in De Morgen.

Remedie?
Leren om zoveel mogelijk aandacht te geven aan wat er nu is, en niet voortdurend verwijlen in het herkauwen van het verleden of het projecteren van de toekomst. Natuurlijk is af en toe nostalgisch mijmeren of fantaserend dromen zinvol en heerlijk.  Maar het is eveneens zinvol om met je volle aandacht aanwezig te zijn bij de taak die je nu vervult, het gesprek dat je nu voert, de persoon die nu voor je zit. Het is eveneens nuttig om geduldig te leren wachten. Vanuit dit perspectief heeft zelfs verveling zijn nut. De gedachten en gevoelens die bij verveling horen openhartig observeren is een verhelderend leermoment op je pad naar zelfinzicht en persoonlijke groei.
Comments



5 Westerse Aandoeningen (en evenveel remedies?)

Om burn-out te voorkomen moet je het MOTIF kennen, zeggen de experts. Dit letterwoord verwijst naar de vijf beïnvloedende factoren: de Maatschappelijke en Organisatorische context, het Team waarbinnen je werkt en tenslotte je Individuele en Familiale factoren. Waarmee benadrukt wordt dat burn-out een aanpak op verschillende domeinen vereist.

Dat sluit aan bij mijn persoonlijke overtuiging dat wij in het westen geteisterd worden door een vijftal aandoeningen, waarvan we ons meestal niet echt bewust zijn. Enkele daarvan kunnen we individueel aanpakken, andere vereisen een collectieve aanpak. In de onderstaande beschouwingen sta ik enkel stil bij de individuele factoren in de (naïeve) overtuiging dat, als we met zijn allen ons gedrag aanpassen, dit onvermijdelijk ook een impact heeft op de collectieve context.

Sensoriële overprikkeling
Gedurende miljoenen jaren kende ons brein enkel het ruisen van de wind, het klateren van de beekjes, het gezang van de vogels. Datzelfde brein wordt nu onophoudelijk ondergedompeld in een wereld vol lawaai. Daarnaast worden ook onze ogen voortdurend gebombardeerd met flitsende beelden. Die zintuiglijke prikkels zijn zo alomtegenwoordig dat we er ons nog nauwelijks van bewust zijn. Wat niet wil zeggen dat ze niet doordringen tot ons onderbewustzijn en daar zorgen voor een sluimerende staat van onrust. Komt daarbij onze menselijke overmoed die denkt dat ons brein ook nog kan multi-tasken. Dat maakt de onderhuidse onrust alleen maar erger.

Remedie?
Op regelmatige tijdstippen off-line gaan en je onderdompelen in de natuur. Om te lopen, fietsen, wandelen, paardrijden of gewoon te zitten en te kijken, te ruiken, te voelen, te luisteren bij voorkeur zonder iPod in je oren.

Hang naar escapisme
Omdat de realiteit ons angst inboezemt of omdat we niet tevreden zijn met onze huidige situatie zijn we zeer bedreven in het vluchten. Vluchten in ontspanning, verdoving, verhalen, drank, lawaai, drukte. Alles is goed zolang we maar kunnen weglopen, zodat we niet naar binnen hoeven te kijken, naar onze onrustige geest en onze getormenteerde emoties.
Onze (gemakzuchtige) neiging om aldoor de schuld voor onze situatie bij anderen te leggen, beschouw ik ook als een vorm van escapisme, omdat we op die manier onze eigen verantwoordelijkheid en ons eigen aandeel ontvluchten.

Remedie?
Op regelmatige tijdstippen niet toegeven aan de neiging om te vluchten of te verdoven, maar tijd vrijmaken om in alle rust (en stilte) te luisteren en te kijken naar je binnenkant en de keuzes te overschouwen die jij wel nog hebt. Of om een goed verdiepend gesprek aan te gaan met een persoon die je vertrouwt en die het talent heeft om echt naar jou te luisteren.

Vertekend beeld van de werkelijkheid
De hoera-verhalen van onze medemensen op de sociale media (feestboek), het ideaalbeeld van de zogenaamde top-mensen (top modellen, top koks, top advocaten, top managers), de immer gelukzalige mensen in de reclameboodschappen. Pijn, falen, tegenslag hebben geen plaats in dit ideaalplaatje. En als we er onvermijdelijk toch mee geconfronteerd worden dan is er nog altijd ons escapisme om de pijn (tijdelijk) te verdoven.

Remedie?
Je blik en je hart blijven openstellen voor de minder fortuinlijke medemensen. Je inzetten als vrijwilliger voor een goed doel. De (kinder)kankerafdeling van een ziekenhuis bezoeken kan ook al wonderen doen.

Spirituele leegte
Dat God grotendeels verdwenen is uit onze West-Europese samenleving hoeft op zich geen slechte zaak te zijn. Jammer is dat er niets waardevols in de plaats gekomen is, waardoor een hogere zingeving vaak ontbreekt. Toch is het mogelijk om een spirituele dimensie te geven aan je leven. Spiritualiteit heeft voor mij te maken met de kinderlijke verwondering en de intense dankbaarheid die ik voel als ik besef dat wij mensen op deze nietige planeet in die onvatbare kosmos allemaal het resultaat zijn van hetzelfde evolutieproces, dat wij er allemaal naar streven om gelukkig te zijn en dat ik een betekenisvolle bijdrage kan leveren aan het geluk van anderen, wat bovendien bijdraagt tot mijn persoonlijk geluk.

Remedie?
Af en toe op een wolkeloze nacht turen naar de sterrenhemel om je bewust te blijven van de nietigheid en de kwetsbaarheid van het menselijk leven op onze aardbol. Op aanraden van Maarten Van Rossem kijk ik regelmatig op mijn pc naar de prachtige deep space foto’s van de Hubble telescoop. (zie http://hubblesite.org/gallery/album/). Alle lichten in de kamer doven, de foto’s op maximale grote op je computerscherm en in stille verwondering kijken naar dit magistrale spektakel dat miljoenen lichtjaren onderweg was om ons te bereiken. Ook het zien van de foto van de aarde die verrijst aan de horizon van de maan, gemaakt tijdens een van de Apolo missies, brengt me telkens weer in vervoeging. En helemaal nietig voelde ik me bij het zien van een foto vanop Mars, waarbij een pijl naast een nietig stipje aan het firmament de Aarde aanwees.

Verwaarloosde mentale veerkracht
Ik hoef maar om me heen te kijken naar de getatoeëerde, gemaquilleerde, gefacelifte lichamen om te beseffen dat we het menselijk lichaam meer verheerlijken dan de menselijke geest. De verkoopcijfers van de bestsellers in de boekhandel leren me dat goed koken en eten meer aandacht krijgt dan een goede mentale hygiëne. Dat mensen meer geïnteresseerd zijn in het welzijn van hun centen dan in hun geestelijk welzijn, leerde ik die avond dat ik na Paul D'hoore een lezing gaf. Hij had 5 keer meer mensen in de zaal. Dat heeft deels ook te maken met de BV status van Paul, maar als we denken dat enkel BV'ers ons iets kunnen leren, is dat een bewijs van de impact van de media op onze overtuigingen.
Ons onderwijs is sterk in het trainen van het cognitief leren. Hoe ik mijn emotionele of de spirituele intelligentie kan trainen heb ik nergens geleerd en ik heb nochtans negentien jaar van mijn leven doorgebracht in de schoolbanken.

Remedie?
De discipline om nu al bijna twintig jaar mijn geest regelmatig te trainen met een waaier aan mindfulness meditatieoefeningen is voor mij de beste manier gebleken om mijn mentale veerkracht te versterken. Ook onze zeswekelijkse stiltedag in de Stiltehoeve/Metanoia, 
ervaar ik als een bijzonder heilzame gewoonte. Een van de meest gebruikte apps op mijn smartphone is de Insight Timer. Het feit dat ik er een rijke waaier aan oefeningen vind plus  kan zien hoeveel mensen (waaronder wie van mijn vrienden) op dat moment met mij aan het oefenen zijn, helpt me om regelmatig te blijven oefenen. Opnieuw en opnieuw oefenen en kijken in de Spiegel van de Stilte is de enige weg. Er bestaat nu eenmaal geen quick-fix oplossing. Dit regelmatig oefenen vergroot je vertrouwen in de methode, wat helpt om vol te houden.
 
Comments